Gres występuje w różnych wykończeniach – od matowych po wysoce błyszczące. Te błyszczące płytki gresowe (tzw. gres polerowany) uzyskują swój połysk w wyniku mechanicznego polerowania powierzchni fabrycznie matowej płytki. Polerowanie gresu to proces nadawania lub przywracania takiego połysku płytkom gresowym poprzez szlifowanie i wygładzanie ich wierzchniej warstwy. W warunkach przemysłowych wykonuje się go specjalnymi maszynami szlifierskimi, które ścierają mikrowarstwę gresu, aż uzyska on efekt lustra. W warunkach użytkowania polerowanie gresu może oznaczać zabieg konserwacyjny – na przykład ponowne wypolerowanie podłogi z gresu polerowanego po latach eksploatacji, gdy straciła ona blask wskutek zarysowań. Często polerowanie idzie w parze z nakładaniem środków nabłyszczających i ochronnych. Efektem dobrze przeprowadzonego polerowania jest idealnie gładka, lśniąca powierzchnia płytki, która podkreśla kolor i wzór gresu, ale warto pamiętać, że taki gres wymaga potem odpowiedniej pielęgnacji, by zachować swój wygląd.
Zawartość
Kiedy i po co wykonuje się polerowanie gresu?
Polerowanie gresu przeprowadza się w dwóch głównych sytuacjach: podczas produkcji płytek (aby uzyskać gres polerowany z gresu naturalnie matowego) oraz jako zabieg renowacyjny lub konserwacyjny na już ułożonej posadzce. W warunkach domowych najczęściej spotykamy się z tym drugim przypadkiem. Podłogi z gresu polerowanego z czasem mogą lekko zmatowieć wskutek mikrozarysowań, osadzania się brudu w porach i starcia fabrycznego nabłyszczenia. Wtedy właściciele decydują się na polerowanie, aby przywrócić im pierwotny blask. Zabieg ten bywa też przydatny po niewłaściwym użytkowaniu – np. gdy użyto złych środków i powierzchnia stała się matowa lub pojawiły się wyraźne rysy w wyniku przesuwania ciężkich przedmiotów. Polerowanie pozwala te drobne defekty usunąć lub zamaskować.
Zdarza się, że polerowanie wykonuje się również na nowo ułożonym gresie, zwłaszcza gdy po montażu zostały na nim resztki zaprawy lub delikatne przebarwienia. Wówczas lekkie spolerowanie posadzki po jej dokładnym wyczyszczeniu zapewnia jednolity połysk na całej powierzchni. Warto jednak pamiętać, że polerowany gres ma inne właściwości niż matowy: jest bardziej śliski i bardziej podatny na zabrudzenia (ze względu na otwarte mikropory). Dlatego nie każdy gres nadaje się do polerowania – np. gres techniczny o bardzo chropowatej strukturze lepiej zostawić matowy, bo polerowanie pozbawiłoby go antypoślizgowości. Reasumując, polerowanie gresu wykonuje się wtedy, gdy chcemy uzyskać lub odnowić efekt połysku na płytkach, zwykle w celach estetycznych. To zabieg poprawiający wygląd, ale trzeba go przeprowadzić fachowo i z rozwagą, by nie zaszkodził właściwościom użytkowym posadzki.
Przygotowanie powierzchni gresowej do polerowania
Zanim przystąpimy do polerowania gresu, konieczne jest odpowiednie przygotowanie podłogi. Przede wszystkim płytki muszą być gruntownie wyczyszczone. Wszelkie zabrudzenia, kurz czy tłuste warstwy muszą zostać usunięte, ponieważ podczas polerowania mogłyby one roznosić się po powierzchni i powodować zarysowania lub nierównomierny połysk. Jeśli wcześniej stosowano na płytkach jakieś środki nabłyszczające czy impregnaty, należy je usunąć – na rynku dostępne są specjalne zmywacze starych powłok. Nakłada się je mopem na podłogę, odczekuje zalecany czas (np. 20 minut), a następnie zbiera i spłukuje. Dzięki temu pozbywamy się resztek wosków czy polimerów, które mogłyby przeszkadzać w równomiernym polerowaniu gresu.
Po usunięciu starych warstw ochronnych i zabrudzeń, podłogę należy dokładnie wysuszyć. Ewentualne ubytki w fugach czy odpryski płytek warto naprawić wcześniej, bo polerowanie nie zamaskuje ubytków – przeciwnie, może je bardziej uwidocznić. Jeśli dysponujemy profesjonalnym sprzętem, kolejnym etapem jest wybór odpowiednich padów polerskich. W przypadku polerowania ręcznego – przygotowanie miękkich ścierek z mikrofibry. Ważne jest również zabezpieczenie otoczenia: polerowanie maszynowe może pylić, więc dobrze wynieść z pomieszczenia drobne przedmioty, a meble przykryć. Gdy wszystko jest gotowe, można przejść do właściwego procesu polerowania, mając pewność, że podłoga jest czysta i nic nie zakłóci osiągnięcia jednolitego połysku.
Metody polerowania gresu: ręczne vs maszynowe
Polerowanie gresu można wykonać ręcznie lub maszynowo, przy czym każda z tych metod ma swoje zalety i ograniczenia. Ręczne polerowanie polega na nanoszeniu na podłogę preparatu nabłyszczającego lub pasty polerskiej i wcieraniu go w powierzchnię za pomocą miękkiej szmatki lub pada przyczepionego do specjalnej prowadnicy (przypominającej płaski mop). Ruchy okrężne i docisk powodują, że środek wypełnia mikrorysy i nadaje połysk. Metoda ta jest dość czasochłonna i wymaga wysiłku fizycznego – efektywna głównie na niewielkich powierzchniach lub do miejscowego wypolerowania płytek (np. usunięcia pojedynczego zmatowienia). Jej plusem jest pełna kontrola nad naciskiem i brak potrzeby inwestowania w drogi sprzęt.
Z kolei maszynowe polerowanie wykorzystuje elektryczne polerki podłogowe, zwane też froterkami. To urządzenia z obracającymi się tarczami/padami, które szybko wirując polerują podłogę równomiernie na całej powierzchni. Maszyna może być wyposażona w różnej gradacji pady – od lekko ściernych (do usunięcia starych powłok, zmatowień) po bardzo miękkie nabłyszczające. Polerowanie maszynowe jest znacznie szybsze i pozwala osiągnąć profesjonalny efekt lustra, trudny do uzyskania ręcznie. Wymaga jednak pewnej wprawy: trzeba prowadzić urządzenie równomiernie, nie zatrzymywać się zbyt długo w jednym miejscu (by nie „przypalić” podłogi tarciem) oraz uważać na krawędzie i narożniki, gdzie maszyna może nie dotrzeć – te i tak czasem trzeba poprawić ręcznie. Maszyny polerujące często posiadają też funkcję odsysania pyłu, co jest przydatne przy intensywniejszym polerowaniu, gdzie faktycznie ścieramy cienką warstewkę gresu.
Podsumowując, do drobnych prac i okresowego odświeżenia połysku wystarczy polerowanie ręczne z użyciem dobrej jakości środków nabłyszczających. Natomiast przy dużych powierzchniach albo gdy podłoga jest mocno zmatowiała i wymaga „przejechania” całej powierzchni, warto rozważyć wynajęcie lub zlecenie maszynowego polerowania. Efekt będzie szybki i równomierny, choć wiąże się to z pewnym kosztem. W obu przypadkach najważniejsza jest cierpliwość i dokładność – polerujemy do momentu, aż uzyskamy pożądany lustrzany blask.
Pielęgnacja podłogi po polerowaniu gresu
Po wypolerowaniu podłogi z gresu warto wdrożyć kilka zasad, które pomogą utrzymać uzyskany efekt i ochronić powierzchnię. Przede wszystkim przez pierwsze 24 godziny po polerowaniu najlepiej nie użytkować intensywnie podłogi – jeśli to możliwe, unikać chodzenia w butach, nie przestawiać mebli ani nie moczyć posadzki. Środki nabłyszczające czy impregnujące zastosowane podczas polerowania potrzebują czasu, by dobrze związać się z podłożem.
Kiedy podłoga jest już gotowa do normalnego użytkowania, bardzo ważne jest jej regularne czyszczenie, by drobiny piasku nie zarysowały świeżo wypolerowanej tafli. Codzienne zamiatanie lub odkurzanie oraz mycie miękkim mopem zapobiegną powstawaniu nowych mikrorys. Warto również rozważyć okresowe powtórne nałożenie preparatu nabłyszczającego ręcznie, np. co kilka miesięcy, w ramach konserwacji – wiele środków do polerowanego gresu jest przeznaczonych do użycia właśnie jako pielęgnacja podtrzymująca efekt. Nakłada się je cienko i poleruje delikatnie, co odświeża połysk.
Pamiętajmy też o ostrożności: unikajmy rozlewania agresywnych substancji na polerowaną podłogę (np. chemii gospodarczej czy barwników), a jeśli do tego dojdzie – sprzątnijmy natychmiast. Podkładki filcowe pod meblami to podstawa, by nie porysować powierzchni przy przesuwaniu krzeseł. Dobrze jest również informować domowników i gości o „delikatności” takiej podłogi – np. by unikali chodzenia po niej w szpilkach, które mogą zostawiać ślady. Ostatecznie, polerowany gres, choć nieco bardziej wymagający, odwdzięcza się spektakularnym wyglądem. Dzięki odpowiedniej pielęgnacji po polerowaniu, ten wygląd można zachować przez długi czas, zanim zajdzie potrzeba kolejnego odnawiania połysku.
