Płytki gresowe to popularny rodzaj płytek ceramicznych o wysokich parametrach wytrzymałościowych. Określenie „gres” odnosi się do płytek wykonanych z drobno zmielonych surowców (m.in. gliny, kwarcu i skalenia), które są prasowane pod dużym ciśnieniem, a następnie wypalane w bardzo wysokiej temperaturze (nawet ok. 1200°C). Taki proces produkcji sprawia, że płytki gresowe mają bardzo niską nasiąkliwość (poniżej 0,5–1%), dzięki czemu są odporne na działanie wody i mrozu. Charakteryzują się również dużą twardością i odpornością na ścieranie, co czyni je idealnym materiałem podłogowym i ściennym w miejscach narażonych na intensywne użytkowanie. Warto zaznaczyć, że gres to jedna z odmian płytek ceramicznych – dla porównania tradycyjna glazura ścienna jest bardziej porowata i mniej wytrzymała, a terakota (stosowana często na podłogach) ma wyższą nasiąkliwość, przez co nie zawsze nadaje się na zewnątrz. Płytki gresowe natomiast łączą w sobie estetykę ceramiki z właściwościami porównywalnymi do kamienia naturalnego, stanowiąc uniwersalną i trwałą okładzinę zarówno do wnętrz, jak i na zewnątrz budynków.
Zawartość
Charakterystyka i rodzaje płytek gresowych
Gres wyróżnia się spośród innych płytek ceramicznych swoim specyficznym składem i parametrami technicznymi. Jest to materiał jednorodny – oznacza to, że cała grubość płytki (jej rdzeń) ma podobne właściwości i kolor, zwłaszcza w przypadku gresów nieszkliwionych. Standardowa grubość płytek gresowych wynosi około 8–10 mm, ale dostępne są także wersje cieńsze lub grubsze, w zależności od przeznaczenia (np. płytki gresowe 2 cm na tarasy). Powierzchnia gresu może być wykończona na różne sposoby, co daje kilka podtypów takich płytek. Poniżej przedstawiamy najważniejsze rodzaje gresu spotykane na rynku:
Gres szkliwiony
To płytki gresowe pokryte na wierzchu warstwą szkliwa, podobnie jak tradycyjna glazura. Szkliwo nadaje kolory i wzory oraz dodatkowo zabezpiecza powierzchnię. Gres szkliwiony łączy wytrzymałość porcelanowej bazy z dekoracyjnym wykończeniem – może imitować dowolny materiał, występować w połysku lub macie. Warstwa szkliwa jest jednak nieco mniej odporna na zarysowania niż surowy gres, dlatego takie płytki stosuje się częściej w domowych wnętrzach niż w obiektach przemysłowych.
Gres nieszkliwiony (techniczny)
Gres nieszkliwiony, zwany też technicznym, nie posiada na powierzchni warstwy szkliwa – cała płytka ma jednolity, przeważnie stonowany kolor wynikający ze składu masy ceramicznej. Tego typu kafle cechują się najwyższą odpornością na ścieranie i uszkodzenia mechaniczne, dlatego często wykorzystuje się je w miejscach o bardzo dużym natężeniu ruchu (np. centra handlowe, klatki schodowe, garaże). Ich powierzchnia bywa matowa lub lekko chropowata, co zwiększa właściwości antypoślizgowe. Choć wygląd gresu technicznego jest bardziej surowy, obecnie wiele płytek nieszkliwionych barwionych jest w masie na różne kolory i może stanowić estetyczną posadzkę również w domu.
Gres polerowany
Jest to odmiana gresu nieszkliwionego, który po wypaleniu poddano procesowi polerowania powierzchni. W efekcie płytki gresowe polerowane zyskują wysoki połysk przypominający taflę kamienia. Polerowanie uwydatnia kolorystykę i strukturę materiału, nadając płytkom elegancki wygląd. Należy jednak pamiętać, że polerowany gres nie ma szkliwa, a poprzez wygładzenie jego mikroporów może stać się nieco bardziej podatny na zaplamienie (zaleca się impregnowanie takich płytek). Ponadto błyszcząca powierzchnia bywa śliska w kontakcie z wodą, dlatego gres polerowany lepiej sprawdza się w salonach czy pokojach, a unika się układania go na podłodze w łazience lub na zewnątrz.
Zastosowanie płytek gresowych
Dzięki swoim właściwościom płytki gresowe znajdują niezwykle szerokie zastosowanie w budownictwie i wykończeniu wnętrz. Przede wszystkim są one doskonałym materiałem podłogowym. Gres kładzie się na podłogach w kuchniach, przedpokojach, salonach czy łazienkach – czyli wszędzie tam, gdzie wymagana jest odporność na intensywne użytkowanie, wilgoć oraz łatwość czyszczenia. W łazience gresowe płytki podłogowe wytrzymują ciągły kontakt z wodą, nie nasiąkając i nie pękając pod wpływem zmian temperatury. W kuchni z kolei odporność na plamy i detergenty czyni gres praktycznym wyborem na posadzkę, którą łatwo utrzymać w czystości. Płytki gresowe stosowane są również na ścianach – szczególnie w miejscach narażonych na zachlapanie (jak okolice wanny, kabiny prysznicowej czy blatu kuchennego), gdzie ich niska nasiąkliwość i trwałość stanowią dużą zaletę.
Gres jest ponadto niezastąpiony w zastosowaniach zewnętrznych. Płytki gresowe mrozoodporne układa się na balkonach, tarasach, schodach zewnętrznych, a nawet na elewacjach budynków. Dzięki odporności na warunki atmosferyczne i duże obciążenia, dobrze ułożony gres potrafi przetrwać wiele lat na dworze bez pękania i utraty koloru. W przestrzeniach publicznych i komercyjnych – takich jak sklepy, biura, hale, restauracje – posadzki z gresu zdają egzamin z uwagi na swoją trwałość. Nie bez znaczenia jest fakt, że gres występuje w bardzo wielu formatach (od małych płytek po wielkoformatowe płyty) oraz wzorach. Można znaleźć gresy imitujące drewno, beton, marmur czy inne kamienie naturalne. To sprawia, że materiał ten daje projektantom wnętrz ogromną swobodę – pozwala uzyskać pożądany styl przy zachowaniu walorów użytkowych. Krótko mówiąc, wszędzie tam, gdzie potrzebna jest wytrzymała, odporna na czynniki zewnętrzne i estetyczna okładzina, płytki gresowe będą właściwym wyborem.
Zalety płytek gresowych
Płytki gresowe zyskały swoją renomę dzięki licznym zaletom, które doceniają zarówno profesjonaliści z branży budowlanej, jak i użytkownicy na co dzień. Oto najważniejsze atuty gresu:
- Wyjątkowa trwałość – gres cechuje się bardzo wysoką wytrzymałością na ścieranie, zarysowania i nacisk. Nawet w pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu czy w miejscach publicznych płytki gresowe zachowują swój wygląd i właściwości przez wiele lat.
- Odporność na wodę i mróz – znikoma nasiąkliwość sprawia, że gres nie chłonie wody. Dzięki temu jest odporny na cykliczne zamarzanie i rozmarzanie wody, co zapobiega pękaniu płytek na mrozie. Można bez obaw stosować gres na zewnątrz budynków w surowym klimacie.
- Uniwersalność zastosowań – płytki gresowe nadają się zarówno na podłogi, jak i na ściany, do wnętrz i na zewnątrz. Sprawdzają się w kuchniach, łazienkach, salonach, na tarasach, schodach, a także w budynkach użyteczności publicznej. Jeden materiał może więc wykończyć niemal cały dom.
- Bogactwo wzorów i formatów – nowoczesne gresy dostępne są w niezliczonych wariantach stylistycznych. Dzięki technologii druku i barwienia w masie mogą imitować drewno, kamień, beton lub występować w jednolitych kolorach. Występują też w różnych rozmiarach – od małych płytek po płytki wielkoformatowe i płyty XXL – co pozwala dopasować je do każdej przestrzeni.
- Łatwe utrzymanie czystości – gładka, nieporowata powierzchnia gresu (zwłaszcza szkliwionego) nie wchłania zabrudzeń ani plam. Płytki gresowe łatwo się czyści zwykłymi środkami, a mała ilość fug (w przypadku większych formatów) dodatkowo ułatwia sprzątanie podłóg.
Wady płytek gresowych
Pomimo swoich licznych zalet, gres nie jest materiałem pozbawionym wad. Przy planowaniu wykończenia warto mieć na uwadze także pewne potencjalne minusy płytek gresowych:
- Chłód w dotyku – jak wszystkie płytki ceramiczne, gres ma wysoką gęstość i przewodność, przez co posadzka gresowa jest zimna przy dotyku bosą stopą. Problem ten rozwiązuje po części ogrzewanie podłogowe, ale w pomieszczeniach bez tej instalacji podłoga z gresu może obniżać odczuwalny komfort termiczny.
- Trudność obróbki – twardość, która jest zaletą gresu w użytkowaniu, staje się wyzwaniem przy cięciu i wierceniu. Płytki gresowe wymagają użycia profesjonalnych narzędzi (np. przecinarek z tarczą diamentową) i większego nakładu pracy podczas docinania. Dla majsterkowiczów-amatorów obróbka gresu może być trudniejsza niż zwykłej glazury.
- Śliskość niektórych powierzchni – gres polerowany lub szkliwiony na wysoki połysk może być śliski, zwłaszcza gdy jest mokry. Na podłogach w łazience czy na schodach zewnętrznych należy unikać zbyt gładkich gresów, wybierając te o fakturze lub z matowym wykończeniem, aby zapewnić bezpieczeństwo.
- Konieczność starannego montażu – ze względu na niską nasiąkliwość gres słabiej “wiąże” z tradycyjną zaprawą cementową. Niezbędne jest stosowanie elastycznych klejów przeznaczonych do gresu oraz odpowiednich fug. Ponadto płytki gresowe, zwłaszcza dużego formatu, wymagają bardzo równego podłoża; w przeciwnym razie mogą pękać lub ulegać odspojeniu.
- Wyższa cena wybranych kolekcji – choć na rynku dostępny jest także tani gres, wiele kolekcji gresowych (zwłaszcza imitujących szlachetne materiały czy w formatach XXL) ma cenę wyższą niż zwykłe płytki ceramiczne. Inwestując w gres o specjalnych właściwościach czy designie, należy liczyć się z nieco większym kosztem materiału.
