Usuwanie plam z gresu polega na likwidacji różnego rodzaju zabrudzeń i przebarwień, które wniknęły w powierzchnię płytek gresowych. Gres ma mikroporowatą strukturę, przez co może być podatny na wchłanianie plam z tłuszczu, barwników czy innych substancji. Typowe plamy na gresie to tłuste osady (oleje, smary), plamy z kolorowych napojów (np. kawa, wino), rdzawy nalot od metalowych elementów czy ślady farb i atramentu. Proces usuwania plam polega na zastosowaniu odpowiednich środków czyszczących (domowych lub specjalistycznych), które rozpuszczą lub wyciągną zabrudzenie z porów gresu, przywracając mu pierwotny wygląd. W każdym przypadku należy dobrać metodę do rodzaju plamy, aby skutecznie ją usunąć, nie uszkadzając przy tym powierzchni płytek.
Zawartość
Rodzaje plam na gresie i sposoby ich usuwania
Gdy na powierzchni gresu pojawi się plama, sposób jej usunięcia zależy od źródła zabrudzenia. Poniżej wymieniono częste rodzaje plam wraz z metodami ich czyszczenia:
- Plamy tłuszczowe (olej kuchenny, smar, masło itp.) – Tłuste plamy wnikają w pory gresu i mogą zostawiać ciemniejsze, mokre plamy. Najlepiej usuwać je jak najszybciej za pomocą ciepłej wody z dodatkiem detergentu odtłuszczającego (płynu do naczyń, łagodnego alkalicznego środka czyszczącego). Przy starszych plamach można przyłożyć na kilkanaście minut pastę z sody oczyszczonej lub talku zmieszanego z wodą (działa jak pochłaniacz tłuszczu), a następnie wyszorować szczotką i spłukać. Dostępne są również specjalne odplamiacze do plam olejowych na gresie, tworzące na plamie warstwę, która wiąże tłuszcz i po wyschnięciu daje się zetrzeć z powierzchni.
- Plamy z kawy, herbaty, wina – Zawierają barwniki organiczne, które mogą przebarwiać jasny gres. Świeże plamy należy od razu wytrzeć i spłukać wodą. Zaschnięte zabrudzenia można spróbować usunąć domowym sposobem: ciepły roztwór octu lub soku z cytryny (kwas rozpuści część barwników) lub zastosować nadtlenek wodoru (woda utleniona) – ma działanie wybielające. Na rynku dostępne są też specjalne odplamiacze do plam organicznych zawierające nadtlenki lub chlor (np. wybielacze do fug, które można ostrożnie użyć także na plamę na gresie). Zawsze po użyciu takich środków spłukujemy powierzchnię czystą wodą.
- Plamy z rdzy – Rdzawy nalot może powstać np. spod metalowej podstawki pozostawionej na wilgotnej podłodze. Do usuwania rdzy z gresu najskuteczniejsze są kwasy. Domowo można użyć stężonego soku z cytryny z dodatkiem soli (nałożyć papkę na plamę i pozostawić na kilka minut, po czym przetrzeć). W sklepach dostępne są odrdzewiacze w płynie zawierające np. kwas szczawiowy – należy nanieść go na plamę, odczekać zgodnie z instrukcją i zmyć. Ważne: nie szorujemy plam z rdzy metaliczną wełną ani druciakiem, bo możemy spowodować kolejne rdzawe mikrorysy.
- Plamy z farb, tuszu, atramentu – Zaschnięte plamy z farby (np. po malowaniu) najlepiej delikatnie zeskrobać plastykowym skrobakiem, a pozostałe ślady przemyć rozpuszczalnikiem odpowiednim do danego rodzaju farby (acetonem dla farb olejnych, spirytusem dla pisaków permanentnych itp.). Atrament i tusz drukarski można potraktować alkoholem lub denaturatem (uwaga na fugi – mogą przejmować kolor). W trudnych przypadkach warto sięgnąć po specjalny odplamiacz do graffiti lub plam po markerach – jest on przeznaczony do usuwania „trwałych” barwników z powierzchni i może pomóc także na gresie.
Zabezpieczenie gresu przed plamami
Nawet najlepiej doczyszczony gres może ponownie ulec zaplamieniu, jeśli jest narażony na wnikanie substancji w jego strukturę. Dlatego warto rozważyć zabezpieczenie powierzchni płytek przed plamami poprzez impregnację gresu. Impregnat do gresu (podobny jak stosowany do innych nasiąkliwych okładzin) wnika w pory materiału i tworzy warstwę ochronną, która utrudnia wchłanianie cieczy i brudu. Dzięki temu wiele potencjalnych plam nie przedostaje się w głąb płytki, lecz pozostaje na powierzchni i daje się łatwo zetrzeć. Impregnację zaleca się szczególnie przy gresie polerowanym oraz jasnych, nieszkliwionych płytkach podłogowych, które są najbardziej narażone na plamy (np. w kuchni, przedpokoju). Warto aplikować impregnat zgodnie z instrukcją producenta – zazwyczaj na czystą, suchą powierzchnię, za pomocą pędzla lub szmatki, nadmiar zetrzeć przed zaschnięciem. Regularne odnawianie warstwy impregnatu (np. co 1-2 lata) utrzyma właściwości ochronne. Oczywiście, nawet zaimpregnowany gres należy od razu przecierać, gdy coś się rozleje lub pojawi się zabrudzenie – impregnat spowalnia wchłanianie, ale go nie wyklucza, więc szybka reakcja to wciąż najlepszy sposób na brak plam.
Wskazówki przy usuwaniu plam z gresu
Usuwając plamy z gresu, warto pamiętać o kilku ogólnych zasadach. Przede wszystkim działajmy szybko – im krócej substancja zalega na powierzchni, tym mniejsze szanse na trwałe przebarwienie. Zawsze wykonajmy próbę wybranej metody na małym, mało widocznym fragmencie podłogi, aby upewnić się, że środek czyszczący nie uszkodzi ani nie zmatowi płytek. Unikajmy łączenia różnych agresywnych środków chemicznych jednocześnie (np. wybielacza z kwasem), a jeśli jedna metoda nie skutkuje, dokładnie spłuczmy powierzchnię przed wypróbowaniem innej. Przy czyszczeniu polerowanego gresu stosujmy miękkie materiały, by nie porysować lustrzanej powierzchni; unikajmy też barwnych preparatów, które mogłyby wniknąć w pory płytki. Pamiętajmy, że nawet najlepiej doczyszczony gres może mieć minimalnie jaśniejszy odcień w miejscu dawniej zaplamionym w porównaniu z resztą podłogi – dlatego tak ważna jest profilaktyka i impregnacja, by plamy w ogóle nie powstały. Jeżeli plama nie schodzi za pierwszym razem, lepiej powtórzyć zabieg lub spróbować innego środka, niż sięgać od razu po skrajnie agresywne metody, które mogą zniszczyć płytkę. Na gresie strukturalnym (o chropowatej fakturze) plamy mogą tkwić w zagłębieniach – wówczas warto użyć szczoteczki o miękkim włosiu, aby dokładnie doczyścić nierówności płytki. Jeżeli pomimo wszelkich prób plama nadal jest widoczna, warto rozważyć skorzystanie z usług specjalistycznej firmy zajmującej się czyszczeniem posadzek lub – w ostateczności – wymienić najbardziej zabrudzoną płytkę na nową (jeśli dysponujemy zapasem z układania podłogi).
