Skala twardości Mohsa to klasyczny sposób oceny odporności materiału na zarysowanie. Została opracowana w XIX wieku przez austriackiego minerałoga Friedricha Mohsa. Skala ma 10 stopni – od 1 (najmniejsza twardość) do 10 (największa). Przykładowo, talk ma twardość 1, a diament 10. Jeżeli materiał o wyższym stopniu Mohsa zarysuje materiał o niższym, znaczy to, że ten drugi jest bardziej miękki.
Dla płytek ceramicznych twardość Mohsa informuje o odporności powierzchni na zarysowania. Płytki o twardszej powierzchni są trudniejsze do porysowania np. kluczami czy piaskiem. Zatem na skali Mohsa typowa glazura może mieć ok. 5-6, a gres porcelanowy – nawet 7-8. Wyższa wartość oznacza, że powierzchnia jest wytrzymalsza na uszkodzenia mechaniczne.
Zawartość
Skala Mohsa i jej znaczenie w budownictwie
Skala Mohsa ma praktyczne znaczenie przy wyborze płytek na podłogi i ściany. Materiały o niskiej twardości (1–3) używane są w budownictwie bardzo rzadko, ponieważ łatwo się rysują. Typowa ceramika ścienna ma ok. 5–6 Mohsa, a gres – powyżej 7.
- 1–2 Mohsa (np. talk, gips) – bardzo miękkie, nie nadają się do płytek.
- 5–6 Mohsa – umiarkowana twardość; przykłady: hartowane szkło (~5), standardowa ceramika.
- 7–8 Mohsa – wysoka twardość; większość płytek gresowych i naturalnego kwarcu. Takim materiałem trudno porysować się, trzeba użyć diamentu.
- 9–10 Mohsa – ekstremalna twardość (korund, diament) – spotykana w elementach specjalnych (np. narzędzia).
Wytrzymałość płytek a twardość
Choć twardość Mohsa dotyczy odporności na zarysowania powierzchni, jest to ważny wskaźnik jakości. Płytki o wysokim poziomie Mohsa będą lepiej znosić codzienne ścieranie – np. ruch człowieka czy drobne kamyki. W budownictwie bardziej bezpośrednio liczy się też odporność na ścieranie (klasy PEI), ale wysoka twardość to dobry znak trwałości. Dla użytkowników oznacza to, że płytka nie straci połysku po kilku latach i nie będzie wymagała wczesnej wymiany. Podczas remontu warto zwrócić uwagę, że do miejsc narażonych na intensywny ruch (hol, korytarz, kuchnia) powinniśmy wybierać płytki gresowe o twardości 7–8 Mohsa (odpowiedniki około 30–40 MPa), co gwarantuje wieloletnie użytkowanie bez zarysowań.
- Siła łamiąca – parametr pokrewny, mierzony w N; wskazuje, jaką maksymalną siłę musi przyjąć płytka do przełamania. Gresy osiągają często kilka tysięcy Niutonów (w zależności od grubości).
- Normy – np. PN-EN ISO 10545-7 określa metody i minimalne wartości twardości/wytrzymałości. Wartość poniżej normy wskazuje, że płytka nie nadaje się do określonych zastosowań.
